BYŁAM NA SPRZEDAŻ, SONITA ALIZADA

Była dziewczynką z ceną 9000 dolarów na metce. Dziś jest kobietą, której udało się uciec.

Prawie 15 milionów dziewcząt na świecie jest co roku zmuszanych do małżeństwa. Jedną z nich miała być Sonita Alizada.

Gdy po raz pierwszy wystawiono ją na sprzedaż, miała dziesięć lat i sądziła, że to tylko zabawa w przebieranki. Szybko zrozumiała, że w jej kulturze ślub jest dla panny młodej raczej rodzajem pogrzebu. Kiedy pierwsza transakcja nie doszła do skutku, Sonita znów trafiła na rynek matrymonialny – została wyceniona na 9000 dolarów. Tyle potrzebowała jej rodzina, by opłacić żonę dla jej brata. Od niej samej oczekiwano posłuszeństwa: miała dzielić łoże z nieznajomym mężczyzną, urodzić mu dzieci, a potem przekazać im w spadku ten sam koszmar, jaki był jej udziałem.

Ale Sonita chciała czegoś więcej.

To opowieść o ucieczce z Afganistanu i drodze ku wolności – historia dziewczyny, która zamiast milczeć, zaczęła mówić własnym głosem, wyzwoliła się z przemocy i dziś realizuje swoje marzenia: robi w Stanach zawrotną karierę raperki. Ale przede wszystkim jest to książka o nietraceniu nadziei.

Sonita Alizada (ur. w 1996 r. w Heracie, Afganistan) – afgańska raperka, poetka i aktywistka na rzecz praw dziewcząt, znana z występowania przeciwko przymusowym małżeństwom i przemocy wobec kobiet.

Po ucieczce jej rodziny z Afganistanu dorastała jako nielegalna uchodźczyni w Teheranie. Jako dziesięciolatka miała zostać wydana za mąż, a gdy sześć lat później groziła jej kolejna sprzedaż, napisała utwór „Córki na sprzedaż” (znany też jako „Panny młode na sprzedaż”), który szybko stał się viralem i przyniósł jej międzynarodowy rozgłos.

Jej historia została przedstawiona w filmie dokumentalnym „Sonita” w reżyserii Rokhsareh Ghaemmaghami – obraz miał premierę na Sundance Film Festival w 2016 roku i zdobył tam m.in. Grand Jury Prize i Audience Award w sekcji World Cinema Documentary.

Od 2015 roku mieszka w USA. Studiowała na Bard College (m.in. muzykę i prawa człowieka); swoją twórczość oraz wystąpienia publiczne wykorzystuje do działań na rzecz edukacji i wolności wyboru dla dziewcząt.

Jedna z „BBC 100 Women” 2015 roku, laureatka Nagrody Matki Teresy, a także wielu innych wyróżnień. Jej historia została opisana w ponad 150 publikacjach w 20 krajach przez tak znane media jak CNN, NPR, BBC, „Cosmopolitan”, „Forbes”, „Time” i „Teen Vogue”.

„Jej pogodny, pełen energii głos sprawia, że ta trudna historia wydaje się lekka, optymistyczna i pełna nadziei. Klarowna narracja ujawnia natomiast talent Sonity nie tylko jako autorki tekstów piosenek, lecz także jako pisarki. To podnoszące na duchu wspomnienia najsłynniejszej afgańskiej raperki”.

„Kirkus Reviews”

„Bezpośrednia proza Alizady skutecznie oddaje utratę niewinności, gdy narratorka zaczyna rozumieć ciężary nakładane na kobiety… To inspiruje”.

„Publishers Weekly”

„Byłam na sprzedaż” zdobyła Alex Award – wyróżnienie dla książek pisanych z myślą o dorosłych, które są wartościowe i satysfakcjonujące również dla młodzieży.