SUBSTANCJA, MICHAŁ WITKOWSKI

PIERWSZA PO NAGRODZONEJ NIKE CZYTELNIKÓW I NAGRODĄ IM. MICKIEWICZA „AUTOBIOGRAFII”

DŁUGO WYCZEKIWANA POWIEŚĆ MISTRZA POLSKIEJ PROZY

Witkowski wraca do fikcji – robi to z rozmachem i literacką bezczelnością. Niczym markiza de Merteuil snuje intrygi, uwodzi czytelnika i zaprasza na dwór pełen masek, rytuałów i przemocy.

Rok 1770. W pałacu krystynopolskim panuje niezdrowa atmosfera – bliżej mu do bezwstydnych zamtuzów niż arystokratycznych dworów. Wśród tej sodomy i gomory Anna Potocka – żona najbogatszego magnata i największa dewotka w zamku – pociąga zręcznie za sznurki. Najgorsze zbiry tańczą, jak im zagra, a do tego danse macabre zaproszeni zostają wszyscy mający na pieńku z Potockimi. Balują więc, jakby jutra miało nie być, a w kuluarach Anna planuje, za kogo wydać swojego tępego syna, jak ukarać rozwiązłe dwórki i jak odzyskać skradziony diament.

W tym świecie rządzą zemsta, chciwość i namiętności.Obyczaje się psują, Rzeczpospolita tonie, nadciąga groza, ale wszyscy nadal odgrywają swoje role. Sytuacja narodowa się komplikuje i coraz bardziej przypomina ostatni taniec na Titanicu. A w cieniu wielkich wydarzeń rozgrywa się tragedia dziewczyny, zakochanej w dziedzicu Potockich.

To moment przesilenia dziwnie bliski naszym czasom. Nic nie jest tym, czym się wydaje. Autor przekracza granice gatunków i w ślad za Gombrowiczem podejmuje przewrotną grę z tradycją romantyczną. A robi to w wyjątkowo ironiczny sposób. Powstaje coś na kształt narodowej opery à rebours.