SZTETL KOLUSZKI, ZBIGNIEW KOMOROWSKI

Zapewne już niewielu pamięta żydowską społeczność przedwojennych Koluszek. Ten dawny świat, w którym obok siebie żyły osoby różnych wyznań, warto ocalić od zapomnienia. Udało się to Autorowi, który oddał głos bohaterom książki: tym, którzy przeżyli piekło Holocaustu, i tym, których listy, wspomnienia, relacje pozwalają przywołać obraz dawnych Koluszek i ich mieszkańców. Ci, którzy ocaleli, po wojnie również dali świadectwo. Będzie to zatem podróż do przeszłości, do żydowskich domów i podwórek, ale i do bolesnych wojennych wspomnień, które czas powoli zaciera.

Książka stanowi dokumentalny zapis życia i martyrologii koluszkowskich Żydów. Zawiera relacje „Sprawiedliwych” oraz potomków Ocalałych z Holocaustu, publikowane w minionych latach w lokalnej gazecie „Tydzień w Koluszkach”. Jest rodzajem hołdu dla tych, którzy z narażeniem życia ratowali swych żydowskich sąsiadów, znajomych lub całkiem obcych sobie ludzi przed Zagładą ze strony hitlerowskich Niemiec.

Publikację wzbogacają indeksy nazwisk urodzonych, zaślubionych i zmarłych przed wojną Żydów z Koluszek, listy żydowskich uczniów koluszkowskich szkół oraz Żydów z tutejszego getta zamordowanych w obozie w Treblince. Obrazu dopełniają archiwalne dokumenty i zdjęcia, pochodzące z prywatnych zbiorów, na których udało się utrwalić miniony czas.